|
CULTUUR -FEESTDAGEN |
|
|
|
Geschiedenis van hindoestaanse feestdagen |
|
|
|
Hindoestaanse feestdagen bestaan in India sinds de Vedische jaren, in de
tijd dat de Arische bevolking over het Sapta Sindhu gebied trok en
oudste indiase teksten, de Veda’s, gemaakt werden. De feestdagen waren
het resultaat van rituele vereringen die werden uitgevoerd om de goden
te plezieren. Hoewel het bijzondere gelegenheden betroffen, die de
dagelijkse problemen even uit de weg hielpen, werden de feestdagen dagen
van plezier en vermaak. |
|
|
|
Vrouwen
keken uit naar deze dagen, omdat ze dan bevrijd waren van hun dagelijkse
verantwoordelijkheden binnenshuis. Behalve religieuze ceremonies, waren
de feestdagen ook dagen waarop religieuze toneelstukken,
dansenopvoeringen en muzikale optredens verzorgd werden. Tijdens de
feestdagen heerste er een atmosfeer van vrijheid en geluk. |
|
|
|
De
bekendste hedendaagse hindoestaanse feestdagen zijn: |
|
|
Maha Shivratri |
Holika Dahan
|
Holi Phagua |
|
|
|
Krishna
Djanam Ashtmi |
Karva Chouth |
Navratri |
|
|
|
Raksha
Bandhan (Raakhi)
|
Ramnavmi |
Hanuman
Jayanti |
|
|
|
Srimad
Bhagavad Gita |
Divali |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Er is
een legende dat elk jaar op een maanloze nacht in februari een nacht van
Shiva de vernietiger voorkomt. Op deze nacht zou hij de Tandava-dans
uitgevoerd hebben, de dans van de creatie, instandhouding en
vernietiging. Eerst wordt de hele dag gevast. En 's avonds komen de
Shiva aanbidders bijeen in een tempel om zich te bezinnen en een
offerplechtigheid ter ere van Shiva te houden. Shiva is één van de
aspecten van de Hindoeïstische drie-eenheid: Brahma, Vishnu en Shiva. Om
de aanbidder gedurende de hele nacht wakker te houden worden er de
gehele nacht verhalen verteld over Shiva, heilige teksten gereciteerd en
worden er lofliederen gezongen ter ere van Shiva. Shiva wordt door de
aanbidder aanbeden om verlost te worden uit de kring van geboorte en
wedergeboorte. |
|
|
Holika Dahan : (
Maart ) |
|
Holika
Dahan is de vooravond van het Holifeest, waarbij de opgerichte Holika
(het kwaad symboliserend) onder veel belangstelling wordt
aangestoken.Dit vindt altijd plaats op de laatste dag van de maand
Phagun. Het is dan volle maan. Na deze plechtigheid, onder leiding van
een pandit (priester), zingen de aanwezigen onder andere Chautaals.
Chautaals zijn liefdesliederen ter ere van Ram en Krishna. |
Het verhaal dat achter Holika Dahan schuilt,
luidt als is als volgt.
Koning Hiranyakashap wilde de
absolute macht bereiken om zich zo
als god te laten vereren. Zijn
zoon Prahlaad weigerde hieraan mee te werken, hij weigerde het om een
mens te aanbidden. De koning probeerde vergeefs zijn zoon te overreden.
Maar Prahlaad was een devoot van god Vishnu. De trotse koning
Hiranyakashap
kon de ongehoorzaamheid van zijn zoon Prahlaad niet weerstaan en besloot
hem zwaar te straffen. Hij besloot zijn zoon te doden. Hij liet hem met
stenen verzwaard in zee gooien, maar Prahlaad bleef gewoon drijven.Het
lukte ook niet om hem met wapens te doden. En nadat hij levend was
begraven, bleek hij na enige weken nog springlevend te zijn. Hierna
vroeg de koning zijn zus Holika om hulp. Hij vroeg haar of zij met
Prahlaad op haar schoot in een brandstapel wilde zitten, zij was immers
immuun tegen vuur dus zou zij nooit kunnen verbranden.
Zo gezegd, zo gedaan. |
|
.Er werd een grote
brandstapel opgericht en nadat Holika en Prahlaad hierop plaats hadden
genomen, werd alles in brand gestoken. De brandstapel brandde de hele
nacht flink door. 's Morgens ging een groepje kinderen kijken wat er
eigenlijk gebeurd was. Daar zagen ze de jonge Prahlaad vrolijk met het
overgebleven as spelen. Holika zelf was door het vuur helemaal verbrand
en Prahlaad was ongedeerd gebleven. De kinderen hadden veel plezier,
zongen, dansten en maakten pret omdat Holika verbrand was en de vrome
Prahlaad nog leefde.
Om deze legende te markeren worden op de dag voor Holi grote
brandstapels gemaakt en aangestoken. Symbolisch gezien fungeert de
brandstapel als vernietiging van het kwade (de verbranding van Holika).
Tijdens de Holika-ceremonie loopt iedereen rond het vuur onder het
roepen van verwensingen aan het kwaad. Ook werpt men rijstkorrels, aarde
en stenen in het vuur om alle slechte gedachten en gewoonten te
verbranden. De warmte van het vuur is ook een symbool dat de winter
voorbij is en dat er warme dagen aan komen. |
|
|
Deze gebeurtenis wordt door de Hindoes jaarlijks herdacht. Ze vieren
dan de overwinning van het goede op het kwade, van de goddelijkheid op
de ongoddelijkheid, van het recht op het onrecht.
|
|
|
|
Met het Holifeest begint voor de hindoes
ook het nieuwe jaar, omdat dit feest op de eerste dag van de eerste
maand (Phagua) van de hindoekalender valt (in de westerse kalender
maart/april). De in januari/februari geplante Holika-plant en in de
loop van 5 weken aangegroeid tot een echte brandstapel wordt dan
feestelijk aangestoken. Hiermee begint het Holi- of Phaguafeest en
het duurt tot de eerstkomende dinsdag. Na het verbrandingsfeest
keert men huiswaarts om de volgende dag terug te keren. Men
besmeert elkaar dan met as. Die middag trekt men bij voorkeur
nieuwe kleren aan en besprenkelt men elkaar met welriekende stoffen en
parfum. Ook gebruikt men rode en groene kleurstof als teken van
vriendschap, hoop en liefde. Men wenst elkaar geluk en voorspoed
toe. Holi is het religieuze feest om bezoeken af te leggen. Holi
sluit op gepaste wijze het oude jaar af en viert zeer vrolijk het nieuwe
jaar. |
|
|
Ramnavmi
: ( Maart ) |
Ramnavmi
is een hindoefeestdag ter ere van Ram. Op de negende dag van de lichte
maandhelft van de maand Chaitra, zou Ram, oftewel Shri Ramchandra - de
zevende incarnatie van Vishnu - zijn geboren. Als zoon van koning
Dasaratha en koningin Kausalaya van Ayodhya, heeft Ram vele heldendaden
verricht. Deze zijn door Valmiki zeer kleurrijk beschreven in het
Sanskrit epos Ramayana. Dit heldendicht is in het Hindi getransformeerd
door de bekende 16e eeuwse dichter Tulsidas. Ram wordt door de Hindoes
als ideale mens en koning beschouwd. Een ideale samenleving wordt
"Ramraj" (godsrijk) genoemd. Op Ramnavmi vinden in tempels speciale
diensten plaats, waarbij fragmenten uit de Ramayana van Tulsidas worden
gezongen. |
|
|
Hanuman Jayanti : ( April ) |
|
Hanuman Jayantie is een
feestdag ter ere van de geboorte van Hanuman. Na Ram is, onder de
Surinaamse Hindoes, Hanuman de meest populaire godheid. Zijn
populariteit dankt hij aan zijn alom in het epos Ramayana uitvoerig
beschreven daden van moed en beleid en aan zijn edele eigenschappen van
trouw en kuisheid. Hij wordt als de meest ideale, trouwe, onbaatzuchtige
en toegewijde dienaar van Ram beschouwd. Door de Hindoes wordt hij
aangeroepen als beschermer tegen en als verdrijver van kwade geesten en
demonen. Tijdens diensten wordt uit de Hanuman-chalisa ( loflied aan
Hanuman ) voorgelezen en wordt zijn jhandi ( vlag aan een bamboestok )
geplant. |
|
|
Raksha Bandhan (Raakhi) : ( Augustus ) |
Op deze
dag in augustus dragen de hindoejongens en -mannen een kleurrijk bandje
om hun pols. Dit bandje heet Raakhi en betekent 'bescherming'. Dit
koordje wordt door meisjes of vrouwen om de pols van iemand gebonden van
wie zij bescherming en hulp kunnen verwachten. Het is gebruikelijk dat
een zus het bandje voor haar broers of neven bindt. Als zij het voor
een vreemde bindt, dan beschouwt hij haar vanaf dat moment als een zus
en ontstaat er een broer-zus relatie. Zij biedt hem daarbij iets
lekkers te eten aan en krijgt een cadeau of wat geld. Dit feest is nu
meer een traditie dan sociale norm of verwachting.
meer informatie |
|
|
Krishna Djanam Ashtmi (geboortedag van Krishna) : (
September ) |
Op deze
dag wordt de geboortedag van Krishna gevierd. Krishna wordt beschouwd
als een verschijningsvorm van de god Vishnu. In de oude hindoestaanse
verhalen wordt verteld dat Krishna duizenden jaren geleden werd geboren
in India. Tijdens zijn geboorte bevonden zijn vader Vaasudev en zijn
moeder Devki zich in de gevangenis van de wrede koning Kansa, een broer
van Devki. Volgens een voorspelling zou aan de heerschappij van Kansa
een einde gemaakt worden door de zoon van Vasudev en Devki. Daarom had
Kansa zijn zus en schoonbroer in de gevangenis gestopt en iedere keer
als er bij hen een kind geboren was, zorgde de wrede Kansa ervoor dat
het kindje vermoord werd. Bij de geboorte van Krishna gebeurden er een
heleboel wonderen. Hierdoor werd het mogelijk dat zijn vader hem in de
donkere nacht heimelijk met een ander pasgeboren baby kon verwisselen.
Zo ontkwam hij aan een voortijdige dood. Krishna groeide op bij zijn
pleegouders. Hindoes houden speciale tempelfeesten op deze dag. |
|
Met Ram
is Krishna de meest vereerde incarnatie van Vishnu. Krishna is de
onderrichter. De Bhagavad Gita (Het lied van de verheven God ) en de
Bhagavad Puran zijn aan hem gewijd. De Bhagavad Gita is een onderdeel
van het grootste epos aller tijden en aller volkeren, nl. de
Mahabharata. Dit epos bestaat uit ruim 100.000 sloka's (tweeregelige
Sanskrit strofen). Op Krishna Janmastmi worden vooral in de tempels
diensten gehouden, waarbij over het algemeen uit de Bhagavad Puran |
|
( verhalen uit het leven en
de leer van Krishna ) wordt voorgelezen. |
|
|
Karva Chouth: (Oktober/November)
|
Karva Chouth valt negen dagen voor Divali, in oktober of november. Het
is voor vrouwen in Noord-India de belangrijkste dag om te vasten.
Een vrouw vast dan voor de gezondheid van haar man, die als haar
beschermer optreedt nadat ze haar ouderlijke huis verlaten heeft.
Meedoen aan de Karva Chouth is erg zwaar, omdat het vasten begint voor
zonsopgang en het eindigt bij verering van de maan, die s’avonds opkomt.
Zelfs in moderne gezinnen wordt er door vrouwen op deze dag gevast,
als teken van de liefde die de echtgenote voor haar man koestert.
De godin die bekend staat als Gauri Mata wordt aanbeden gedurende de
vastperiode. Vrouwen vieren deze dag door nieuwe armbanden te kopen en
hun handen te versieren met mehndi. Nieuwe bruiden dragen hun
huwelijkskleding en anderen dragen een ander mooi outfit dat geweven is
met goud. |
|
Wanneer de maan opkomt, dan moeten de vrouwen een
reflectie van de maan zien in de thaali (bronzen ronde dienblad) met
water. Met de Thaali doen ze daarna een pooja waarbij ze bidden voor een
lang leven hun echtgenoot. Het vasten wordt hierna beëindigd door het
voeden van hun echtgenoot. |
|
|
Navratri: (Oktober/November) |
Navratri of de negen heilige nachten ter nagedachtenis van de
moedergodin wordt gevierd in de maand oktober of november. Dit dient ter
nagedachtenis van de overwinning van de godin Durga over de demoon
Mahishasur. Beschonken met kracht, door zegening van Shiva begon de
demoon onschuldige mensen te vernietigen. De goden deden toen een beroep
op Godin Durga en vroegen haar om hulp. De godin, vergezelt van een
leeuw vocht met de demoon en sneed zijn hoofd eraf.Gedurende Navratri
vasten en bidden de aanbidders van godin Durga voor gezondheid en
voorspoed. Verschillende manifestaties van Durga of Shakti (ook een
vrouwelijke godin) worden elke avond en nacht aanbeden. |
|
|
Divali
: (
Oktober/November ) |
|
Dit feest is één van de belangrijkste
hindoe-feesten. Het is een combinatie van een aantal feesten, die omdat
ze min of meer samenvallen niet afzonderlijk gevierd worden. Als
gemeenschappelijk thema hebben deze feesten de overwinning van het goede
op het kwade, van het licht op de duisternis, van de warmte op de kou,
van de waarheid op de onwaarheid, van de reinheid op de onreinheid. Met
het Divalifeest in aantocht maken de hindoes hun huizen en de omgeving
grondig schoon. Op de dag van Divali reinigt ieder zich en trekt schone
kleren aan. Op die dag wordt er alleen vegetarisch gegeten en geen
alcohol gebruikt. Bij het aanbreken van de avond komt het hele gezin
bij elkaar om te bidden. Het huis wordt versierd met bloemen en
lichtjes. Het vuur heeft voor hindoes een speciale betekenis. Vooral
omdat het licht en warmte geeft en als een zuiveringsmiddel werkt. De
bedoeling van het Divalifeest is dat de mensen niet alleen het
uiterlijke mooi en netjes maken, maar vooral hun geest of innerlijk
verlichten. Het hart moet warmte en liefde krijgen voor anderen, het
hoofd moet open staan voor ware kennis en inzicht, de handen moeten tot
algemeen nut aangewend worden en zo moet een ieders heil nagestreefd
worden. |
|
|
Srimad Bhagavad Gita : ( December ) |
|
Dit is een hindoestaanse
feestdag waarop de Srimad Bhagavad Gita centraal staat. De Gita komt
voor in het 6e boek van het epos Mahabharata (het grootste epos aller
tijden) en bestaat uit 700 shloka's (verzen) die in 18 hoofdstukken zijn
gerangschikt. De Gita is de dialoog tussen Shri Krishna en zijn devoot,
de ridder Arjuna. In deze dialoog worden drie wegen (yoga's) aangegeven,
volgens welke de mens moksha (verlossing van dit aardse leven) kan
bereiken. Deze wegen zijn: de karma yoga, de weg van het belangeloos
handelen; de bhakti yoga, de weg van de intense overgave en de gyan
yoga, de weg van het verstandelijk inzicht. De Gita, die de essentie
weergeeft van de in de Veda's en Upanishads vervatte kennis en wijsheid,
is in nagenoeg alle westerse talen vertaald.
lees meer.. |
|
|